اهداف  در جمعیت های انسانی سه موضوع در زمینه سالمندان در حال وقوع است؛ جمعیت سالمندان رو به افزایش است، عمده مرگ ها به سنین سالمندی منتقل شده است و علت مرگ ها در حال تغییر است. هدف مطالعه حاضر بررسی وضعیت علت مرگ در سالمندان (65 ساله و بالاتر) در کشور ایران است.   مواد و روش ها مطالعه حاضر مقطعی، ازلحاظ هدف کاربردی و از لحاظ روش تحلیل ثانویه است. داده های مورداستفاده برگرفته از مطالعه جهانی بار بیماری ها (2021) است. علت مرگ مبتنی بر طبقه بندی بین المللی بیماری ها (ICD11) است و از شاخص میزان جهت مقایسه علت مرگ به تفکیک جنس و سن استفاده شده است. یافته ها مرگ سالمندان ایران روبه افزایش است و از 69 هزار مرگ (19 درصد کل مرگ) در سال 1360 به 360 هزار مرگ (63/5 درصد از کل مرگ) در سال 1400 افزایش یافته است. میزان مرگ در مردان بالاتر از زنان و بیش از 90 درصد علت مرگ سالمندان ناشی از بیماری های غیرواگیر است. بیماری های قلبی، سرطان و دیابت و اختلالات عصبی، علت های اصلی مرگ غیرواگیر هستند و سهم دیابت و اختلالات عصبی روبه افزایش است.   نتیجه گیری بیماری های غیرواگیر منجر به مرگ سالمندان عمدتاً غیرقابل درمان و بسیار هزینه بر هستند. تنها راه حل مواجهه با این بیماری ها، پیشگری از ابتلا به آن ها است. نیاز است در سیاست های بهداشتی کشور به سهم فعالیت های پیشگیرانه در ارتقای سلامت توجه شود و سیاست گذاری اجتماعی در جهت سبک زندگی سالم در افراد انجام گردد. موفقیت در این امر نیازمند ارتباط وزارت بهداشت با سایر سازمان ها و نهادهای اجتماعی در کشور است.

مرگ بعنوان یکی از مهمترین مسائل، و شاید مهمترین مسئلۀ انسانها، همواره مورد توجه اندیشمندان بوده است. صدرالمتألهین در اغلب آثار خود به این امر پرداخته است. او مرگ را به دو نوع ارادی و غیرارادی تقسیم میکند. تجربۀ مرگ ارادی برای بعضی اولیای الهی امکانپذیر است آنها با تزکیۀ نفس، به جایی میرسند که قابلیت خرق بدن و سیر در عوالم بالاتر را پیدا میکنند. نوع دوم نیز همان مرگ طبیعی است. ملاصدرا مرگ را امری وجودی میداند و نظر به اینکه خیر بودن، ذاتی هر امر وجودی است، هر نوع مردن را ـ‌چه با اجل طبیعی و چه با اجل اخترامی‌ـ نیز امری طبیعی و خیر میشمارد. با توجه به اینکه مرگ اخترامی یا ناگهانی، بر اثر بیماری یا حوادث رخ میدهد، و در ظاهر شر بنظر میرسد، بر اساس چه مبنایی میتوان خیر بودن مرگ بمعنای کلی را تبیین کرد؟ نقش تکامل برزخی در این امر چیست؟ مقالۀ پیش‌رو، بر اساس اندیشه‌های ملاصدرا به این پرسشها پاسخ میدهد.

زمینه و هدف: علایم حیاتی شامل تنفس، ضربان قلب یا حرکت خودبخودی عضلات ارادی در زمان تولد نشان می دهد که جنین سالم است. مرگ جنین یا مرده زایی یکی از مسایل پیچیده علم پزشکی است و عوامل مختلفی در بروز آن دخالت دارند. این عوامل به سه دسته عوامل مادری، جنینی و جفتی تقسیم می شوند. هدف این تحقیق بررسی عوامل هیستوپاتولوژیک مربوط به جفت جنین های متولد شده در زایشگاه های شیراز و اهواز بود.مواد و روش ها: این مطالعه مقطعی بر روی تعداد 60 جفت (Plasenta) در سال 1380 انجام گرفت. از این تعداد، 30 جفت مربوط به مادرانی با جنین سالم (گروه کنترل) و 30 جفت دیگر مربوط به مادران با جنین مرده بود. از جفت ها، مقاطع متوالی به ضخامت 5 میکرون تهیه گردید و خصوصیات هیستوپاتولوژیک آنها از جمله کلسیفیکاسیون، احتقان، واسکولیت، فیبروز دور عروقی، نکروز فیبرینوئید و ترومبوز مورد بررسی قرار گرفت. جهت آنالیز آماری داده های به دست آمده از آزمون t استفاده شد.یافته ها: در این تحقیق میزان کلسیفیکاسیون، ترومبوز، واسکولیت، فیبروز دورعروقی یا ضخیم شدن جدار عروق محور پرزها، نکروز فیبرینوئید در بافت دسیدوا، احتقان و پر خونی در عروق پرزها، وجود سلول های Hofbauer و تجمع گلیکوژن در گروه تجربی نسبت به گروه کنترل افزایش معنی دار (P<0.05) نشان داد.نتیجه گیری: بررسی حاضر نشان داد که اختلالات هیستوپاتولوژیک جفت از جمله کلسیفیکاسیون، ترومبوز عروقی در پرزها، واسکولیت، فیبروز دور عروقی و نکروز فیبرونوئید از عوامل موثر بر مرگ و میر جنین می باشند.

مرگ سه قسم است: مرگ اخترامی؛ ارادی؛ مرگ. در علت مرگ اخترامی و ارادی اختلافی وجود ندارد؛ علت مرگ اخترامی، عدم قابلیت بدن برای تداوم تعلق نفس به آن است. علت مرگ ارادی، تزکیه نفس و ریشه کن کردن هواهای نفسانی و قطع تعلق نفس به بدن به اراده سالک است. آنچه مسئله اصلی این تحقیق را در بر می گیرد، بحث از علت مرگ طبیعی است. در پاسخ به علت مرگ طبیعی، سه رویکرد در فلسفه اسلامی وجود دارد. الف. رویکرد ابن سینا و اطبا که به علت مادی و قابلی مرگ می پردازند و تبیین فیزیولوژیک از مرگ ارائه می دهند؛ ب. رویکرد کلامی که به علل غایی بالعرض مرگ می پردازند؛ ج. رویکرد وجودی ملاصدرا که از غایت ذاتی و سبب حقیقی مرگ بحث می کند و از این راه ضرورت مرگ را برای همه آحاد بشری اثبات می کند. از نظر ملاصدرا علت مرگ طبیعی، استکمال نفس است. این دیدگاه از حیث نظام وارگی و بدیع بودن، شایان توجه و تحقیق است؛ در این مقاله به تبیین، تحلیل و بیان وجوه تمایز نظریات موجود و کاستی های هر یک پرداخته می شود.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

مقدمه: علی رغم متفاوت بودن وضعیت سلامتی در جانبازان دچار انواع مجروحیت ها، اطلاعات زیادی پیرامون تفاوت علل و زمان مرگ در این جمعیت منتشر نشده است. مطالعه حاضر با هدف بررسی رابطه علت و زمان مرگ با انواع مجروحیت در جانبازان انجام شد.مواد و روش کار: این مطالعه به صورت گذشته نگر انجام شد. تعداد 1709 مورد پرونده فوت (شامل 486 مورد مجروحیت اعصاب و روان، 1167 مورد مجروحیت ترومایی و 371 مورد مجروحیت شیمیایی) ثبت شده در بنیاد از تاریخ 30/6/1359 لغایت 29/12/1381 مورد بررسی قرار گرفتند. روش نمونه گیری غیر تصادفی ساده بود.نتایج: شایع ترین علت مرگ در هر سه گروه جانبازان بیماری ها و سپس حوادث بود. شایع ترین نوع بیماری منجر به مرگ در جانبازان دچار مجروحیت روانپزشکی و همچنین جانبازان دچار مجروحیت شیمیایی، بیماری های قلبی- عروقی و در جانبازان دچار مجروحیت فیزیکی، بیماری های ریوی بود. مرگ به دنبال مجروحیت شیمیایی زودتر و به دنبال مجروحیت فیزیکی و یا مجروحیت روانپزشکی دیرتر بروز می کرد (P<0.05).بحث: مطالعه حاضر نشان داد که اگر چه علل اصلی مرگ و میر در جانبازان دچار انواع مجروحیت ها، یکسان است، اما نوع بیماری منجر به مرگ و همچنین زمان مرگ در هر یک از گروه های جانبازی متفاوت می باشد. این یافته یادآور ضرورت طراحی مداخلات اختصاصی برای هر یک از گروه های جانبازی می باشد. برنامه ریزی مذکور می تواند با استفاده از تشکیل تیم های جداگانه متشکل از متخصصین خبره و با تجربه در درمان جانبازان امکان پذیر شود.

زمینه و هدف: جامعه ایران در دهه های گذشته، به موازات کاهش سطح مرگ ومیر، گذار اپیدمیولوژیک و تغییرات قابل توجه در علل اصلی مرگ ومیر را تجربه نموده است. با وجود ارتقاء سطح بهداشت و روند کاهشی مرگ ومیر در ایران، میزان های مرگ جوانان همچنان در سطح بالایی قرار دارد. هدف مطالعه حاضر شناخت الگوها و علت های اصلی مرگ جوانان در ایران است. روش و داده ها: مطالعه حاضر به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ روش تحلیل ثانویه است. داده های مورد استفاده برگرفته از مطالعه جهانی بار بیماری ها (2021) و براساس آخرین الگوی طبقه بندی علت مرگ (ICD-11) است. از شاخص میزان، جهت مقایسه علت مرگ به تفکیک جنس و در سطح استان استفاده شده است. یافته ها: عمده مرگ جوانان ناشی از بیماری های پس از گذار است و حوادث حمل و نقل، کویید-19 و سرطان ها سه علت اصلی مرگ جوانان در سال 1400 به شمار می روند. میزان مرگ مردان در هر سه علت بالاتر از زنان است. آزمون همبستگی پیرسون نشان از رابطه معنادار (sig<0. 01) بین سطح توسعه و میزان مرگ ناشی از علل در استان ها است. بحث و نتیجه گیری: بیشترین علت مرگ جوانان در دسته بیماری های غیرعفونی و سوانح قرار می گیرد و این نوع علت مرگ قابل پیشگیری و عمدتا مرتبط با سبک زندگی افراد است. نیاز است بر فرهنگ سازی جهت تغییر سبک زندگی و رفتارهای اجتماعی افراد در کنار اهمیت نقش درمان، تاکید می شود. استان های کمترتوسعه یافته در اولویت سیاست گذاری هستند. پیام اصلی: مرگ ومیر جوانان در ایران، پدیده ای است که اغلب خارج از سیستم درمانی و تحت تأثیر انتخاب ها و رفتارهای فردی مرتبط با سبک زندگی رخ می دهد. بنابراین، سیاست های بهداشتی باید علاوه بر درمان پزشکی، به مداخلات پیشگیرانه معطوف به ارتقای آگاهی ها و اصلاح رفتارهای جوانان توجه نمایند.

اهداف: تفاوت گذار جمعیتی در استان های ایران منجر به تفاوت در شاخص های سالمندی در آنها شده است. هدف این پژوهش شناخت تفاوت وضعیت علت مرگ سالمندان در استان های ایران در سال های 1390 و 1395 است. مواد: در این مطالعه به تحلیل ثانویه علت مرگ سالمندان در سطح استان های کشور پرداخته شده است. داده علت مرگ برگرفته از ثبت جاری مرگ در سازمان ثبت احوال کشور و مبتنی بر طبقه بندی بین المللی علت مرگ است. این داده به تفکیک جنس و در گروه های سنی در جمعیت سالمندان تحلیل شده است. از شاخص سال های عمر از دست رفته (YLL)، به صورت در هزار در جهت سنجش مرگ آوری هر بیماری استفاده شد. میزان مرگ و میزان سال های عمر از دست رفته امکان مقایسه در طی زمان، جنس و سن و در سطح استانی به صورت استاندارد را فراهم می سازد. یافته: نسبت مرگ سالمندان از کل مرگ ها در استان های کشور از 40 تا 72 درصد در تغییر است و نشان از تفاوت وضعیت استان های کشور در گذار اپیدمیولوژیک است. سهم علت های مرگ نیز در استان های کشور و در طی دو جنس متفاوت است. در استان های کمتر توسعه یافته، مرگ زودرس برای مردان بیشتر است. نتیجه گیری: استان های کشور دارای شرایط متفاوت اقلیمی، توسعه ای و جمعیتی هستند که منجر به رخداد متفاوت شرایط سلامت در آنها شده است. نیاز است با ورود به فاز سالمندی جمعیت و شیوع بیماری های مزمن در بین سالمندان، سیاست های سلامت متناسب در سطوح استانی و منطقه ای در کشور تدوین شود.